 Tên khoa học: Sewellia lineolata (Valenciennes, 1849)
Tên thông dụng: cá bám đá lưới, cá bám đá hổ.
Tên khác: Balitora lineolata (Valenciennes in Cuvier & Valenciennes, 1849:99), Sewellia lineolata (Hora, 1932) và Sewellia lineolata (Kottelat, 1994).
Phân bố: Việt Nam.Phân biệt giới tính: cá cái trông mập mạp hơn cá đực. Ở cá đực, vài tia vây đầu tiên của vây ngực trông giống như “hàng rào” và khi quan sát từ bên trên, phần trước vây ngực trông “vuông vức” hơn.
Kích thước tối đa: 5 cm.
Chăm sóc: cư ngụ trên các tảng đá trong vùng nước chảy xiết. Hồ nuôi phải tái tạo điều kiện này vì cá cần rất nhiều ô-xy. Với đa số những loài cá bám đá, việc chăm sóc hầu như giống nhau. Tất cả đều cần dòng chảy và xục khí mạnh, nhiều khe đá để trú ẩn và những mặt bóng nhẵn của đá cuội để bám vào. Phải chiếu sáng thật nhiều để rêu phát triển mạnh. Cây thủy sinh không thực sự cần thiết vì đó không phải là nơi trú ẩn của cá ngoài tự nhiên nhưng lại giúp cải thiện chất lượng nước. Những loại cây thủy sinh có thể chịu đựng được môi trường có dòng chảy gồm Anubias và Microsoreum. Chúng có thể mọc trên đá và gỗ lũa.
Nuôi dưỡng: để ý rằng loài cá này có miệng nhỏ hơn các loài Gastromyzo. Thức ăn của chúng bao gồm các loại thức ăn tổng hợp, tảo khô, trùng đỏ, mysis và rêu tự nhiên.
Điều kiện nước: độ pH: 6.5 - 7.5. Độ cứng: trung bình. Nhiệt độ: 20-23.8°C.
Sinh sản: loài này được cho sinh sản thành công trong hồ kiếng vào năm 2006. Chi tiết về quá trình bắt cặp và sinh sản vẫn chưa được ghi nhận.
Ghi chú
Hầu hết những người nuôi cá bám đá đều đánh giá Sewellia lineolata là một trong những loài cá xinh đẹp nhất, chúng đem lại cho người ta rất nhiều cảm hứng.
Khi hình ảnh về loài cá này mới xuất hiện trên mạng Internet lần đầu, nó thực sự gây xúc động cho mọi người. Phải mất nhiều năm trời trước khi loài này bắt đầu được xuất khẩu từ Việt Nam đi khắp thế giới.
Loài này chịu đựng rất kém trong quá trình di chuyển và bị hao hụt nhiều. Chúng cần nhiều ôxy để thở tức là người vận chuyển phải đóng gói một số lượng cá ít hơn cho mỗi gói. Điều này dẫn đến chi phí vận chuyển tăng lên và giá cá bán lẻ cũng cao hơn.
Nếu người chơi cá quyết định nuôi loài cá này thì họ phải chuẩn bị hồ nuôi tốt nhất có thể. Với hồ nuôi đạt điều kiện, những con cá sau quá trình vận chuyển thường thích hợp nhanh với cuộc sống trong hồ nuôi. Trong thời gian học cách chấp nhận những loại thức ăn mới, chúng sẽ ăn thức ăn có sẵn trong hồ.
Chúng là loài cá sống động và linh hoạt, hầu hết cá thể đều thích thể hiện và tranh giành lãnh thổ với những cá thể khác. Đôi khi hai con đực tham gia vào những cuộc đấu nóng bỏng diễn ra nhiều lần.
Một trong những hành vi khác biệt với các loài Gastromyzon hay Beaufortia đó là “lượn” trong dòng nước. Những loài khác di chuyển trên mặt đá bằng những bước nhảy nhanh nhưng Sewellia phóng ra từ mỏm đá và lượn trong dòng nước một đoạn trước khi đậu lên một mặt đá khác hay đôi khi lên nền đáy.
Không giống như những loài cá bám đá khác, chúng trông có vẻ thoải mái hơn rất nhiều khi tìm kiếm thức ăn trên mặt đá hay sỏi nhỏ, và sẽ rung lắc vây, sục sạo trên bề mặt. Dường như chúng làm như vậy để phát hiện những gì có thể ăn được.
Phân biệt giới tính
Gần đây, chúng tôi nhận thấy việc phân biệt giới tính Sewellia lineolata rất dễ. Giống như hầu hết những loài cá bám đá khác, cá cái ở loài này có thân rộng trong khi cá đực lại có thân thon hơn. Cá đực trưởng thành có dải nhỏ vằn vện dọc theo phần trước của đầu và vài tia vây đầu tiên của vây ngực trông giống như “hàng rào” hay "lá sách".
Sự khác biệt trông rất rõ ở hình trên, để ý đến hình dạng của phần trước vây ngực. Góc chuyển tiếp giữa thân và vây ngực ở cá đực trông sắc hơn trong khi ở cá cái trông thuôn hơn.
Để ý rằng con cá cái này không có “hàng rào” ở phần trước của vây ngực.
Trong khi ở con cá đực này, phần trước của vây ngực trông khác hẳn. Để ý đến độ cong phía trên mũi và lưng, cá đực nhìn chung trông thuôn hơn.
Con cá đực này đang treo mình trong dòng nước chảy xiết.
Để bám chặt vào mặt đá trong dòng nước xiết, Sewellia có những tia vây li ti ở mặt dưới của các vây |
